Ostrzeżenia 18.11.2026

Czad – cichy zabójca. Jak uchronić się przed zatruciem?

Czad jest bezwonny i niewidoczny. Sprawdź, jak ograniczyć ryzyko zatrucia i co zrobić, gdy ktoś potrzebuje pomocy.

Policja. Komisariat

Juliusza Słowackiego 8, 57-500 Bystrzyca Kłodzka

Każdego roku w Polsce kilkadziesiąt osób umiera wskutek zatrucia tlenkiem węgla, nazywanym czadem. Do tragedii często dochodzi bez pożaru, a przyczyną bywa niewłaściwe użytkowanie budynku, urządzeń grzewczych lub instalacji. Tlenek węgla to silnie toksyczny gaz, którego człowiek nie jest w stanie wyczuć zmysłami.

Czad powstaje podczas niepełnego spalania materiałów palnych, w tym paliw, gdy w otoczeniu brakuje tlenu. Jest bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku. Blokuje transport tlenu w organizmie, zajmując jego miejsce w czerwonych krwinkach. Długotrwałe narażenie na większe stężenie może doprowadzić do śmierci przez uduszenie.

W budynkach mieszkalnych częstym źródłem zatruć są niesprawne przewody kominowe: wentylacyjne, spalinowe i dymowe. Problemy mogą wynikać z nieszczelności, braku konserwacji, wad konstrukcyjnych albo niedostosowania wentylacji do szczelnych okien i drzwi, zwłaszcza po wymianie starszej stolarki na nową. Skutkiem może być niedrożność przewodów, brak ciągu lub ciąg wsteczny, gdy dym zamiast uchodzić na zewnątrz wraca do pomieszczenia.

Aby ograniczyć ryzyko zatrucia, należy regularnie kontrolować stan techniczny i szczelność przewodów kominowych, czyścić je oraz sprawdzać, czy zapewniony jest właściwy ciąg powietrza. Urządzenia, w których zachodzi spalanie, powinny być sprawne i użytkowane zgodnie z instrukcją producenta. Należy wybierać sprzęt dopuszczony do obrotu, a w razie wątpliwości poprosić producenta lub importera o deklarację zgodności, zawierającą informacje o specyfikacji technicznej, przeznaczeniu i zakresie stosowania urządzenia.

Nie wolno zaklejać ani zasłaniać kratek wentylacyjnych. Po wymianie okien na nowe trzeba sprawdzić działanie wentylacji, ponieważ nowe modele są często szczelniejsze i mogą pogarszać wymianę powietrza. Ciąg można kontrolować, przykładając kartkę papieru do otworu lub kratki wentylacyjnej - jeśli wentylacja działa prawidłowo, kartka powinna do niej przywrzeć.

Pomieszczenia, w których odbywa się spalanie, takie jak kuchnie i łazienki z termami gazowymi, trzeba często wietrzyć. Najlepiej zapewnić również choć niewielkie rozszczelnienie okien. Warto rozważyć montaż domowych czujek dymu i gazu - ich koszt jest niewspółmiernie niski w porównaniu z korzyściami, jakie zapewniają.

Duszność, ból lub zawroty głowy, nudności, wymioty, oszołomienie, osłabienie oraz przyspieszone tętno i oddech mogą świadczyć o zatruciu czadem. W takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie i zasięgnąć porady lekarskiej.

Jeśli doszło do zatrucia tlenkiem węgla, trzeba zapewnić dopływ świeżego powietrza, a w skrajnej sytuacji wybić szybę w oknie. Poszkodowanego należy przenieść w bezpieczne miejsce, o ile nie naraża to osoby udzielającej pomocy. Gdy ratownikowi grozi niebezpieczeństwo, akcję należy pozostawić służbom ratunkowym. Trzeba wezwać pogotowie ratunkowe i Państwową Straż Pożarną, a poszkodowanemu jak najszybciej podać tlen. Jeśli nie oddycha lub doszło u niego do zatrzymania akcji serca, należy niezwłocznie rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Nie wolno wpadać w panikę - gdy dziecko lub dorosły ma zaburzenia świadomości w kuchni, łazience albo garażu, trzeba jak najszybciej udzielić pierwszej pomocy.

Warto też zadbać o możliwość ewakuacji w razie pożaru. Kraty w drzwiach, oknach, na klatkach schodowych, przejściach między nimi i przy wyjściach na dach mogą utrudnić ucieczkę oraz opóźnić dotarcie strażaków. Jeśli ich montaż jest konieczny, powinny otwierać się od wewnątrz, a klucz należy przechowywać w miejscu znanym wszystkim domownikom. Nie wolno zastawiać sprzętami korytarzy ani dojść do mieszkań, bo może to utrudnić ewakuację i dostęp ratowników.

Przestrzeganie tych zasad może mieć znaczenie dla zdrowia i życia własnego oraz bliskich. Czasem wystarczy odrobina przezorności, by zwiększyć bezpieczeństwo.

Źródło: policja.gov.pl

Redakcja 24 Bystrzyca Kłodzka

Lokalny serwis informacyjny Bystrzycy Kłodzkiej i okolic. Jak powstają nasze teksty · Zgłoś temat lub błąd

Zgłoś poprawkę do redakcji

Jeśli zauważyłeś błąd merytoryczny, nieścisłość lub chcesz sprostować informację - napisz do nas. Twoje zgłoszenie trafi bezpośrednio do redakcji.

Odpiszemy na podany adres e-mail.